Οι τοποθετήσεις της κ. Τζαβέλλα και η Αυτορύθμιση της Αγοράς

Παρασκευή, 22 Μαΐου 2009



Στην συνέντευξη ακούμε την κ. Τζαβέλλα να τοποθετείται για τις πολιτικές της θέσεις και επιλογές. Η συνεντευξη λύνει αρκετές απορείες γύρω από την επιλογή της υποψηφιοτητάς της από το ν ΛΑ.ΟΣ. Πέραν τούτου, με αφορμή την δήλωσή της για την οικονομική κρίση και την αποτυχία του του οικονομικού μοντέλου της αυτορύθμισης θα ήθελα να κάνω μια παρατήρηση.

Η αποτυχία της αυτορύθμισης είναι γνωστή από την εποχή του Κραχ του 1929! Η οικονομική κρίση της δεκαετίας του 1930 περιείχε τα κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης που βιώνουμε σήμερα.

1) Την απελευθέρωση της οικονομίας από τον κρατικό έλεγχο με στόχο η αγορά να αυτορυθμίζεται με βάση την αγορά, την ζήτηση και τις δυνάμεις του ανταγωνισμού.

2) Το ελέυθερο παγκόσμιο εμπόριο, και το χαλαρό νομισματικό ισοζύγειο.

Η αποτυχία του μοντέλου της Αυτοδιαχειριζόμενης ελέυθερης αγοράς είναι ευρέως γνωστή στους κύκλους των οικονομολόγων. Παρόλα αυτά στην διάρκεια των δεαετιών του 1990 και 2000 ακολουθήθηκε και πάλι: Πρώτα από τους νεοφιλλευθερους υποστηρικτές της παγκοσμιοποίησης του επιτελέιου του Δημοκρατικού Bill Clinton, και έπειτα από την εκστρατεία της απελευθέρωσης των αγορών (deregulation) υπό τους Ρεπουμπλικανούς νεοσυντηριτικούς του George Bush. Οι γραμμές αυτές επιβλήθηκαν ως οικονομικό μοντέλο παγκοσμίως μέσω του International Monetary Fund και άλλων διεθνών οργανισμών.

Η κ. Τζαβέλλα αποδέχεται λοιπόν ότι το μοντέλο της Αυτορύθμισης που μας οδήγησε στην σημερινή κρίση, απέτυχε. Σημειώνει δε ότι το καινούριο οικονομικό μοντέλο θα σχηματιστεί μέσω των διεθνών οργανισμών.

Ιδού το ερώτημα: Εάν η αποτυχία του μοντέλου Αυτοδιαχείρισης ήταν ευρέως γνωστή από την εμπειρία του 1930, γιατί ακολουθήθηκε με ευλάβεια για ακόμη μια φορά;

Η απάντηση βρίσκεται σε αυτό που ακολούθησε και τις δύο περιπτώσεις:

Την παροχή κρατικών επιχορηγήσεων! Το κραχ του 29´ ακολούθησε μια περίοδος κρατικών επιχορηγήσεων δημιουργόντας το γνωστό Στρατιωτικό-οικονομικό (military industrial complex) μοντέλο στις ΗΠΑ. Άλλο τρανό παράδειγμα αποτελεί τo Medicaid act of 2003 του Bush που έδωσε πάνω από 400 δις δολλάρια των φορολογούμενων σαν δώρο για τα υπερκοστολογημένα φάρμακα των μεγάλων φαρμακευτικών εταιριών.

Συμβαίνει λοιπόν το εξής: Η απελευθέρωση των αγορών επιτρέπει την κατακόρυφη αύξηση των κερδών. Όταν επέλθει η καταστροφή τότε ακολουθεί η επέμβαση του κράτους που διοχετεύει χρήμα στις αγορές και επιχορηγεί τις εταιρίες. Κατ αυτόν τον τρόπον η κρατική επέμβαση βρίκεται πάντα να οφελεί τον επενδυτή: Δεν τον ελέγχει μεν, τον βοηθά οικονομικά όταν σκοντάψει δε. Η κρίση έχει ως πρόσθετο όφελος την δραστική μείωση των μισθών που ανεβαίνουν κατά την διάρκεια της ευημερίας.

Παρομοίως, στην σημερινή κρίση ακολουθήθηκε παγκοσμίως η κρατική επιχορήγηση των φαληρισμένων εταιριών και του τραπεζικο/επενδυτικού συστήματος, με δισεκατομμύρια ευρώ και δολλάρια, ως μια κίνηση στήριξης της αγοράς.

Δίχως την κρίση, οι κυβερνήσεις δεν θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν τα ποσά του φορολογούμενου που προσφέρονται τόσο απλόχερα σε εταιρίες. Οι εταιρίες με την σειρά τους δεν θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν τις απωλήσεις και την μείωση των μισθών, και την μεταφορά της παραγωγής σε περιοχές με φθηνά εργατικά χέρια.

Μια ματιά στην ιστορία αποκαλύπτει εναν φαύλο κύκλο αποτελούμενο από εναλλασόμενες περιόδους υψηλού οικονομικού κέρδους και περιόδους κρατικής επιδότησης.