H είσοδος στην ευρωζώνη και η χρεοκοπία

Κυριακή, 21 Μαρτίου 2010

"Ο κ. Παπανδρέου υπεραμύνθηκε της εισόδου της Ελλάδας στην ευρωζώνη καθώς το ευρώ σταθεροποίησε την χώρα νομισματικά και βοήθησε στην ανάπτυξη, ενώ αναφερόμενος στα μέτρα της κυβέρνησης είπε ότι αν η Ελλάδα δεν ήταν στην ευρωζώνη αυτά τα μέτρα θα τα ζητούσε το ΔΝΤ που δεν θα ζητούσε κάτι παραπάνω." (πηγή)

Το 2001 η χώρα μας ωθήθηκε από την τότε κυβέρνηση του φιλογερμανού Κώστα Σιμήτη στην νομισματική ένωση, διχως να πραγματοποιηθεί οποιαδήποτε συζήτηση για το ποιες θα ήταν οι συνέπειες για την Ελληνική οικονομία. Η ενταξη προωθήθηκε όπως όλα τα άλλα μειζοντος σημασίας ζητήματα: το ευρωσύνταγμα, η συνθήκη της Λισσαβώνας, το Δουβλίνο ΙΙ, οι ταυτότητες, η αλλαγή πολιτικής στα ελληνοτουρκικά και η στήριξη του σχεδίου Ανναν.

Το θέμα είναι οσο επίκαιρο όσο ποτέ και ίσως θα πρέπει σημέρα να γίνει επιτέλους μια υπεύθυνη και συλλογική αποτίμηση της συμμετοχής της Ελλάδος στην Ευρωζώνη. Δεν είμαι οικονομολόγος, αλλά θα προσπαθήσω να θέσω τουλάχιστον κάποια θέματα προς συζήτηση.

Καταρχήν, το ευρώ χαρακτηρίστηκε ως μανα εξ ουρανού από ολοκληρο το φάσμα της ενημέρωσης στην Ελλάδα. Ακόμη και σήμερα οι Ελληνες αρθρογράφοι συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι μια πιθανή έξοδος από την ευρωζώνη θα ήταν καταστροφική για την Ελλάδα.

Στον ξένο οικονομικό Τύπο διαμορφώνεται μια διαφορετική εικόνα.

Από την μακροοικονομική όψη, η χρήση ενός ενιαίου νομίσματος από οικονομίες με διαφορετικά μεγέθη, ταχύτητες, και δυνατότητες είναι παντελώς παράλλογη. Μια αδύναμη οικονομία μειονεκτεί όταν υποχρεούται να χρησιμοποιεί ένα ισχυρό νόμισμα. Για τον λόγο αυτό κάποιοι οικονομολόγοι προτείνουν την δημιουργία ενός δεύτερου πιο αδύναμου ευρωπαικού νομίσματος που εξυπηρετεί τις πιο αδύναμες ευρωπαικές οικονομίες. Τα πράγματα χειροτερεύουν όμως όταν το αδύναμο κράτος δεν μπορεί να ελέγξει τα αποθεματικά του και αδυνατεί να υποτιμήσει το νόμισμα του. Επιπλέον η απελευθέρωση του εμπορίου εκθέτει την εγχωρια παραγωγή και διευρύνει το αρνητικό εμπορικό ισοζύγιο και την διαρρροή κεφαλαίων.

Ενας από τους αναγγελθέντες στόχους της Ευρωπαική Κεντρικής τράπεζας ήταν η εξισορρόπηση των τιμών ανά την ευρωζώνη. Όμως ειδικά στις "PIGS"(Portugal, Ireland, Greece, Spain) όπως συνηθίζουν να μας αποκαλούν, οι τιμές διογκώθηκαν και ο στόχος απέτυχε εν μια νυκτί! Όπως ήταν λογικό το ισχυρό νόμισμα θα ενίσχυε την αύξηση των εισαγωγών, και οι ανομομρφία των ανατιμήσεων θα αύξανε τα κέρδη των ευρωπαικών εταιριών που εξάγουν στην χώρα μας. 43% των Γερμανικών εξαγωγών αφορά τις χώρες τις Ε.Ε.

Γιατί η κυβέρνηση Σιμήτη επέλλεξε αυτή την παράλλογη οδό; Ήταν ποτέ δυνατόν η Ελλάδα να μπορεί να ανταπεξέλθει οικονομικά δίπλα στην Γερμανία,την Γαλλία και την Ιταλία;


Η απάντηση κρύβεται στην δυνατότητα δανειοδότησεως της χώρας με χαμηλό επιτόκιο. Ενδεικτικά στο διάστημα 2000-2010 η Ελλάδα δανείστηκε από την European Investment bank 12,675,404,116 ευρώ! (πηγή: EIB)

Οι επενδύσεις αυτές είχαν ως αποτέλεσμα η χώρα να εμφανίζει θεαματική ανάπτυξη της τάξεως του 4% την στιγμή που ο ρυθμός στην υπόλοιπη ευροζώνη περιοριζόταν στο 1%!

Στα μέσα της δεκαετίας του 2000 οι οικονομολόγοι της Ε.Ε. έκαναν λόγο για το Ελληνικό θαύμα την στιγμή που γνώριζαν ότι κάποια στιμγή θα ερχόταν η ώρα της... αλήθειας! Το

Το πιο φλέγον ερώτημα είναι όμως, τι χρηματοδοτήθηκε με όλα αυτά τα δισεκατομμύρια;

Κυρίως, η κατασκευή των Μετρο, της Εγνατίας οδού, τα ολυμπιακά έργα, του "Ελευθέριος Βενιζέλος", και δάνεια προς τις τράπεζες, αλλά και για οικοδομικές δραστηριότητες. Μέχρι και για το μέγαρο μουσικής δανειστήκαμε 150 εκ.. Άμεσα επωφελούμενες ήταν ξένες κατασκευαστικές καθώς και ελληνικές εταιρίες όπως η Ακτώρ του ομίλου Μπόμπολα.


Οι δραστηριότητες αυτές εκτόξευσαν την ανάπτυξη αλλά επιβάρυναν επιπλέον τα δημοσιονομικά της χώρας. Στην ίδια κατάσταση θα βρίσκονται σε λίγα χρόνια και άλλες μικρές χώρες που δανείζονται, έστω και με μικρό επιτόκιο, ώστε να αναπτυχθούν ταχύτερα από τις πραγματικές τους δυνατότες. Ο κανόνας αυτός ισχύει ακόμη και για την ίδια την Γερμανική πρωτεύουσα που βρίσκεται υπερχρεωμένη με 20 δις ευρώ λόγω της ξέφρενης κατασκευής υποδομών και κακοδιαχείρησης. Η στρατηγική αυτή όμως συμφέρει κάποιους επιχειρηματκούς και τραπεζικούς κύκλους και γι αυτό ακολουθείται.

Mε την είσοδο στην ευρωζώνη, η κυβέρνηση Σιμήτη κέρδιζε χρόνο πριν από την επικείμενη χρεοκοπία.
Ο στόχος ήταν να εκτοξευθεί με φθηνά δανεικά η ανάπτυξη σε τέτοιο βαθμό, που η αύξηση του δημοσίου χρέους να παρέμενει στασιμη ως ποσοστό του εθνικού προιόντος.

Μήπως όμως θα είμασταν σε καλύτερη μοίρα σήμερα αν στα τέλη της δεκαετίας του 90, αντί της εισόδου στην ευρωζώνη, ο στόχος της κυβέρνησης Σιμήτη είχε επικεντρωθεί στην δημοσιονομική εξυγίανση; Διότι στο μεσοδιάστημα το χρέος διπλασιάστηκε, κυρίως λόγω των προγεννέστερων ανοιγμάτων και υπεξαιρέσεων του ΠΑΣΟΚ, αλλά και διότι τα έσοδα του κράτους δεν αυξήθηκαν αναλόγως με την άνοδο του εγχώριου εθνικού προιόντος το οποίο μέσα σε δέκα χρόνια διπλασιάστηκε από τα 140 δις ευρώ του 2000. Όμως ένα σύστημα που είναι βασισμένο στο χρέος, δεν αντιμετωπίζει αρνητικά την ελεγχόμενη διόγκωση του εφόσον κερδίζει από αυτήν. Το Γερμανικό χρέος είναι 1,3 τρις ευρώ αλλά αποτελεί μόνο το 64% του ΑΕΠ.

Το πιθανότερο είναι ότι εντός των ημερών η Ελλάδα θα προσφύγει στο ΔΝΤ, παράλληλα με μια ευρωπαική επιτήρηση και βοήθεια μέσω της παροχής εγγυήσεων. Εξού και το ταξίδι του Γ. Παπανδρέου στις ΗΠΑ.

Όμως το πρόβλημα βρίσκεται στο γεγονός ότι το κράτος σπαταλά με την νοοτροπία της "Γερμανίας", δίχως να έχει την αντίστοιχη οικονομική ισχύ.

Ο Γ. Παπανδρέου επιβάλλει σκληρά μέτρα στο όνομα της σωτηρίας της χώρας. Θα συμβεί όμως ότι συνέβει και με την περίοδο λίτότητας της δεκαετίας του 90. Θα γίνουν τα απαραίτητα ώστε να ξεπληρώσουμε κάποιους από τους δανειστές μας και να βγούμε από την μάυρη λίστα. Όμως με δεδομένο ότι το παρόν σύστημα είναι κερδοφόρο για ισχυρά επιχειρηματικά και τραπεζικά κέντρα, ουδείς θα τολμήσει να το αλλάξει ουσιαστικά!

Εντέλει, σήμερα ίσως να είμασταν σε καλύτερη μοίρα αν είχαμε ακολουθήσει τον Ηρακλή στον στενό δρόμο που πλαταίνει αργότερα, παρά τον πλατύ δρόμο του ευρώ που σήμερα στενεύει ασφυκτικά.

ΕΨ

2 comments:

Ανώνυμος 24 Μαρτίου 2010 - 3:01 π.μ.  

Πολυ σωστο το αρθρο σου ειναι πραγματι σαφες πως η κυβερνηση Σιμιτη εκανε οτι ηταν δυνατο για να αργησει η χρεωκοπεια να χτυπησει την πορτα της χωρας.
Σαν οικονομολογος μπορω να σου πω πως το μεγαλητερο μειονεκτημα της ενταξης μας στην Ευρωζωνη ειναι η απωλεια της ανταγωνιστηκοτητας των κυριων οικονομικων κλαδων της χωρας οπως ο τουρισμος οπου η καμψη ηταν αναποφευκτη.
με δεδομενο το ελειματικο ησοζηγειο ηταν θεμα ενος ετους ποτε η Ελλαδα θα εκανε την πρωτη παραβαση των κριτηριων του Μααστριχ.
Η Δανια και η Σουηδια διαλλεξαν τον σωστο δρομο και ειχαν μεγαλητερη αναπτηξη, η Βρετανια καταφεραι μενοντας εκτος Ευρω να γλητωνει την χρεωκοπεια, χωρις να γηνεται στοχος των κερδοσκοπων.
Δηητρης

Ελληνόψυχος 25 Μαρτίου 2010 - 1:31 μ.μ.  

Ευχαριστώ Δημήτρη. Κι εγώ αυτό ακριβώς πιστεύω.

Δυστυχώς η Ελλάδα δεν έκανε επενδύσεις για να ενισχύσει την εγχώρεια παραγωγή και ανταγωνιστικότητα. Οι περισσότερες ξένες επενδύσεις έγιναν από ξένες εταιρίες στον retail κλαδο ενισχύοντας το αρνητικό ισοζύγιο.

Έκανε όμως επενδύσεις για να ωφελήσει κάποιες συγκεκριμένες εταιρίες ξένων συμφερόντων, με αντίτιμο τον χρηματισμό πολιτικών παραγόντων και τις προμήθειες. Σε αυτά όλα ήταν της αρπαχτής. Πχ. ο κατασκευαστικός κλάδος. Με τους ΟΑ χτίσαμε τόσα στάδια και τώρα σκεφτόμαστε να τα γκρεμίσουμε. Ο Τουρισμός αυξήθηκε μονο για τα 2 επόμενα χρόνια λόγω των Ολυμπιακών, (παράλληλα με την αισχροκέρδια, ειδικά στις μεταφορές). Έπειτα ακολούθησε η καθίζηση.