Η επέμβαση στην Λιβύη και η οικονομική εξάπλωση της Κίνας

Τρίτη, 22 Μαρτίου 2011

Με την "συμμαχική"επίθεση κατά της Λιβύης σε πλήρη εξέλιξη και το κύμα των εξεγέρσεων να εξαπλώνεται οργανωμένα σε πολλές αραβικές, είναι προφανές ότι κάτι πολύ πιο σοβαρό διακυβεύεται. Τι κοινό έχουν οι χώρες που πλήττονται από τις ταραχές; Όλες αυτές οι χώρες βρίσκονται εδώ και κάποια χρόνια στο στόχαστρο της οικονομικής εξάπλωσης της Κίνας. 


Η παρουσία της Κίνας στην Αφρική και την Μέση Ανατολή.

Η Κίνα είναι δίχως αμφιβολία η νέα ανερχόμενη παγκόσμια οικονομική δύναμη. Τα τελευταία χρόνια οι οικονομικές δραστηριότητες της Κίνας έχουν επεκταθεί ραγδαία στην Αφρική, ειδικά στους τομείς της ενέργειας και των κατασκευών.

Η  China National Offshore Oil Corp ή άλλιώς CNOOC έχει σημαντική παρουσία στην Νιγηρία και στο Σουδάν όπου έχει επενδύσει περί τα $20 δις στον τομέα της παραγωγής πετρελαίου. Το 2004, η Κίνα επένδυσε $70 δις στην παραγωγή πετρελαίου του Ιράν.

Επιπλέον, το 2009 η CNOOC επιχείρησε να εξαγοράσει και την Marathon Oil της Ανγκόλα και την Λιβυική Verenex Energy. Οι δύο χώρες που καλύπτουν περί το 40% των εισαγωγών πετρελαίου της Κίνας, προέβαλαν βέτο στην πώληση των εταιριών. Στην περίπτωση μάλιστα της Ανγκόλα, το βέτο συνοδεύτηκε και από την ενεργοποίηση δανείων από το ΔΝΤ αυθημερών.

Σε ότι αφορά την Λιβύη, παρά την σχετικά μικρή διείσδυση στον τομέα των υδρογοναναθράκων, η Κίνα έχει σημειώσει τεράστιες επιτυχίες στον κατασκευαστικό τομέα. Μόνο το 2008, οι κινέζικες εταιρίες ανέλαβαν την κατασκευή έργων αξίας $10,05 δις στην χώρα. Εξ αυτών, έργα αξίας $2,67 δις ανατέθηκαν στην China State Construction Engineering Corporation (CSCEC). (πηγή) Αντιθέτως, στον τομέα της ενέργειας, στην Λιβύη δραστηριοποιούνται κυρίως Δυτικές εταιρίες πετρελαίου με πρώτη την Ιταλική ΕΝΙ. Η παρουσία της Κίνας στην Αλγερία είναι εξίσου εντυπωσιάκη, με τις κινέζικες εταιρίες να έχουν αναλάβει έργα ύψους $20 δις.

Στο στόχαστρο της Κίνας είχε βρεθεί και η Άιγυπτος. Μέχρι πρότινος οι κινέζικες επενδύσεις στην χώρα άγγιζαν τα $500 εκ, με στόχο το $1 δις μέχρι το 2012. Το εμπόριο μεταξύ των δύο χωρών ανέρχονταν σε $5 δις, με τις κινέζικες εξαγωγές να κυριαρχούν. Σύμφωνα με τηλεγραφήματα που παρουσιάζουν τα wikileaks, το κέρδος δεν ήταν το κυρίως κίνητρο της Κίνας για επενδύσεις στην Αίγυπτο μιας και η χώρα θέτει το όριο των ξένων εργατών ανά εταιρία στο 10%. Σύμφωνα με τις δηλώσεις κινέζων αξιωματούχων η Κίνα θεωρούσε πως πρέπει να έχει μια σοβαρή οικονομική παρουσία σε μια σημαντική αφρικανική αγορά όπως η Άιγυπτος, παρά την μικρή κερδοφορία.

Παράλληλα το Μπαχραίν όπου η "εξέγερση" έχει λάβει μεγάλη έκταση στοχεύει να γίνει ο κύριος πόλος οικονομικής εξόρμησης της Κίνας στην Αραβική χερσόνησο. Αλλά και η Συρία που γίνεται ο επόμενος στόχος της "εξέγερσης" αποτελεί έναν από τους στρατηγικούς οικονομικούς εταίρους της Κίνας. 

Οι Αμερικανοί έχουν αντιληφθεί την κατάσταση εδώ και πολλά χρόνια. Ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 90´ οι "Δημοκρατικοί" είχαν στρεψει την πρόσοχή τους προς την Κίνα και μέσω των διαύλων προπαγάνδας όπως οι ΝΥ Τimes, είχαν αρχίσει να προετοιμάζουν τον αμερικανικό λαό για μια μελλοντική σύγκρουση.

Η ανατροπή του Καντάφι

Με βαση την επιλογή των χωρών που πλείτονται από τις αλλυσιδωτές εξεγέρσεις, ο απώτερος στόχος πίσω από το δίχως αμφiβολία εξαιρετικά καλά οργανωμένο σχέδιο μοιάζει να είναι η ανακοπή της οικονομικής επέλασης της Κίνας στην Αφρική και την Αραβική χερσόνησο. Έτσι εξηγείται και η προθυμία των φιλοδυτικών αραβικών κυβερνήσεων να μετέχουν στρατιωτικά στις επιχειρήσεις ενάντια στην Λιβύη, αλλά και οικονομικά αφού αναποκρίθηκαν αυτομάτως στα ελλείματα τροφοδοσίας πετρελαίου από την Λιβύη που σήμερα βρίσκεται στο ένα τέταρτο της παραγωγής του Ιανουαρίου 2011, ανεβάζοντας την δική τους παραγώγη. 

Οι επίσημες δηλώσεις ως προς τους στόχους της "Αραβο/Δυτικής συμμαχίας" στην Λιβύη είναι συγκεχυμένες. Εχθές η στρατιωτική ηγεσία της ''Coalition'' δήλωνε πως στόχος δεν είναι η ανατροπή του Καντάφι. Αντιθέτως, ο πρόεδρος Ομπάμα ανακοίνωνε πως πρέπει να αποχωρήσει ο Λίβυος ηγέτης. Οι στρατιωτικοί στόχοι που επλήγησαν και τα μαθήματα του παρελθόντος συμβαδίζουν με ένα σενάριο πλήρους ανατροπής, ή απόσχισης των ανατολικών πλούσιων σε πετρέλαιο εδαφών.

Η προθυμία των Γάλλων να αναγνωρίσουν την ψευδοκυβέρνηση των "εξεγερθέντων" της Βεγγάζης μόλις μια εβδομάδα μετά την έναρξη της "επαναστάσεως", με μεταφορά της πρεσβείας της Γαλλίας από την Τρίπολη στην Βεγγάζη υποδηλώνει ότι η Γαλλία επιδιώκει να παίξει σημαντικό ρόλο στην μετέπειτα οικονομική διαμόρφωση της μετά-Καντάφι εποχής. Εδώ θα πρέπει να σημειωθεί ότι η Γαλλία πήρε αρχικά τις πρωτοβουλίες και στο στρατιωτικό σκέλος ώστε να διαμορφώσει ένα επικοινωνιακό πλαίσιο που να μετριάζει τις εσωτερικές αντιπολεμικές αντιδράσεις στις ΗΠΑ. Στην ουσία οι ΗΠΑ ελέγχουν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις και θα έχουν τον πρώτο λόγο στην μεταπολεμική Λιβύη.

Αντιθέτως με την Γαλλία, η Ιταλία βλέπει τις δικές της στενές οικονομικές επαφές με το παρόν καθεστώς της Λιβύης να βρίσκονται σε κίνδυνο. Υπό τον φόβο ενός πλήρους αποκλεισμού της από το μετέπειτα οικονομικό κλίμα, η Ιταλία αποφάσισε να παραχωρήσει τις δικές της στρατιωτικές βάσεις για να φιλοξενήσει την ομάδα κρούσης.


H συμμαχία των "προθύμων" πετρελαιοπαραγωγών και η Ελλάδα

Παρατηρώντας την συμμαχία των κρατών που συμμετέχουν στις επιχειρήσεις εναντίον της Λιβύης είναι εύκολο να διακρίνει κάποιος τον κονό παρανομαστή: ΗΠΑ, Καναδάς, Αγγλία, Γαλλία, Δανία και Νορβηγία, καθώς και κάποιες αραβικές χώρες. Πρόκειται για χώρες οι οποίες έχουν ανεπτυγμένη βιομηχανία υδρογονανθράκων.

Έπειτα από την εισβολή του Ιρακ από τις ΗΠΑ και τους Άγγλους το 2003, η Γαλλία είχε διαμαρτυρηθεί για τον αποκλεισμό των εταιριών τις από τα συμβόλαια "ανοικοδόμησης" της χώρας. Τότε οι Αμερικανοί εισβολείς απάντησαν ότι μόνο χώρες που είχαν συμμετάσχει στρατιωτικά στις επιχειρήσεις είχαν πρόσβαση στα συμβόλαια.

Είναι προφανές λοιπόν ότι τα κίνητρα πίσω από την συμμετοχή στις στρατιωτικές επιχειρήσεις ενάντια στην Λιβύη σχετίζονται με την πρόσβαση σε συμβόλαια εκμετάλευσης των τεράστιων αποθεμάτων πετρελαίου και υγραερίου της χώρας.

Με το ίδιο σκεπτικό θα πρέπει να εξεταστεί και η προθυμία της Ελλάδος να αποστείλει στρατιωτικές δυνάμεις με ενεργό ρόλο στην απρόκλητη επίθεση κατά της Λιβύης. Μια απόφαση που ανεκλήθει μεν, αλλά η ζωτικής σημασίας παραχώρηση αεροδρομίων και λιμανιών προς τις συμμαχικές δυνάμεις παραμένει. Αντιθέτως, η Ελλάδα είχε αρνηθεί να εμπλακεί στους βομβαρδισμούς ενάντια στην Σερβία.

Η Ελλάδα μπορεί να μην διαθέτει μεν εταιρίες έρευνας και εξόρυξης υδρογονανθράκων. Διαθέτει όμως κολλοσούς που δραστηριοποιούνται στον κατασκευαστικό χώρο και στην μεταφορά πετρελαίου στην Μέση Ανατολή και την Μεσόγειο. Συγκεκριμένα, ο όμιλος ΓΕΚ Τέρνα, ο όμιλος Ελλάκτωρ, ο όμιλος J& Αβαξ και η Αθηνά, η Αρχιρόδον, η Ελληνική Τεχνοδομική και η ΕΛΤΕΞ έχουν σημαντική παρουσια στην Αίγυπτο και την Μέση Ανατολή. Η αξία των έργων που έχουν αναλάβει και διεκδικούν οι ελληνικές εταιρίες ανέρχεται σε δεκάδες δις δολλάρια υπό καθεστώς μηδενικής φορολογίας.

Περισσότερες πληροφορίες:
To Βημα
Διμερεις σχεσεις

Είναι βέβαιο ότι η Ελληνική κυβέρνηση δρα με γνώμονα τις μελλοντικές βλέψεις των άνωθεν εταιριών στην Λιβύη και όχι το εθνικό συμφέρον που απορρέει από τον σεβασμό της εθνικής κυριαρχίας και την αποφυγή της διαμόρφωσης ενός μονοπωλείου στον ενεργειακό ορίζοντα.

Η δύναμη της Κίνας

Δύο είναι τα στοιχεία που καθιστούν την Κίνα επικίνδυνη για την ηγεμονία της Δύσης στον τρίτο κόσμο.

Η στρατηγική ενίσχυση του δολλαρίου που ακολουθεί η Κίνα τα τελευταία χρόνια έχει αποφέρει στα ταμία της άνω του 1 τρις δολ. Η κινέζικες εταιρίες έχουν λοιπόν στην διάθεσή τους χρηματοδότηση για επενδύσεις. Έτσι η εισρροή κινέζικου κεφαλαίου στις ξένες αγορές παρακάμπτει τα δυτικά χρηματοπιστωτικά κέντρα και διασπά τον χρηματοπιστωτικό έλεγχο που ασκούν οι δυτικές τράπεζες στα τριτοκοσμικά κράτη.

Επιπλέον, οι κινέζικες εταιρίες λειτουργούν μέσω της εισαγωγής φθηνού κινεζικου εργατικού δυναμικού, με αποτέλεσμα μεγάλο μέρος των επενδύσεων να επιστρέφει στην κινέζικη οικονομία.  Επομένως, η διείσδυση της Κίνας στην οικονομία μιας ξένης χώρας, τείνει να αποσπά την χώρα αυτή από την οικονομική επιρροή του δυτικού συστήματος.


Ο έλεγχος της πρόσβασης στο πετρέλαιο

Τέλος θα δεν θα πρέπει να λησμονούμε ότι από την σημαντική οικονομική παρουσία της Κίνας στις χώρες παραγωγής πετρελαίου απορρέει πολιτική δύναμη που της εξασφαλίζει την μελλοντική πρόσβαση στα κοιτάσματα υδρογονανθράκων. Η σημερινή παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου αγγίζει τα 88 εκ. βαρέλια ανά ημέρα. Μέχρι το 2035 υπολογίζεται ότι η ζήτηση θα αυξηθεί στα 110 εκ. βαρέλια. Με τις σημερινές εκτιμήσεις, είναι αμφίβολο αν η παραγωγή θα ξεπεράσει τα 95 εκ. βαρέλια. Ο πολικός έλεγχος των χωρών παραγωγής θα αποτελέσει κυρίαρχο γεωπολιτικό όπλο του μέλλοντος, και σε υπό αυτό το πρίσμα θα πρέπει να εξεταστούν οι πρόσφατες εξελίξεις στον Αραβικό κόσμο.


H στάση της Κίνας και τη Ρωσίας στο συμβούλιο ασφαλείας

Οι δύο χώρες θα μπορούσαν να είχαν προβάλει βέτο στο ψήφισμα 170 του Σ.Α. με το οποίο ο Ο.Η.Ε. ενέκρινε την στρατιωτική επέμβαση κατά της Λιβύης. Όμως δεν το έπραξαν. Έίναι πολύ πιθανό οι δύο χώρες να ποντάρουν στην στρατιωτική εξασθένηση των ΗΠΑ από μια μακρόσυρτη εμπλοκή των στρατιωτικών τους δυνάμεων στην Λιβύη, δεδομένου ότι ο αμερικανικός στρατός βρίσκεται ήδη σε οριακά επίπεδα λόγω της αποτυχημένης εμπλοκής του στο Ιράκ και το Αφγανιστάν.

Οι Κινέζοι και οι Ρώσοι γνωρίζουν καλά ότι η ανατροπή ενός καθεστώτος που κυριάρχησε για 4 δεκαετίες και ωφέλησε οικονoμικά τον λαό της Λιβύης δεν θα είναι εύκολη υπόθεση. Πόσο μάλλον μιας χώρας που σε περίπτωση ειβολής είναι σε θέση να ενεργοποιήσει την πολιτοφυλακή και να μοιράσει όπλα σε όλους τους πολίτες. Ο γραμματέας άμυνας R. Gates το γνωρίζει επίσης μιας και τέλεσε διευθυντής της CIA κατά την περίοδο που η κυβέρνηση του R. Reagan κατέστρωνε σχέδια κατάλληψης της Λιβύης σε συνεργασία με την Αίγυπτο. Έτσι ίσως εξηγούνται τα αντίθετα μηνύματα των δηλώσεων του στρατιωτικού σκέλους και του πολιτικού σκέλους των ΗΠΑ με τους στρατιωτικούς να μην είναι διατεθιμένοι να "φάνε τα μούτρα" τους σε ακόμη ένα "Βιετνάμ" για να ικανοποιήσουν τα σχέδια των πολιτικών

Οι Κινέζοι και Ρώσοι αναλυτές σίγουρα γνωρίζουν ότι η στάση του αμερικανικού λαού είναι εξαιρετικά εχθρική σε μια μακροπρόθεσμη στρατιωτική εμπλοκή των ΗΠΑ στην Λιβύη. Με αυτή την γραμμή συντάσσονται και οι αμερικανικές δηλώσεις για επικείμενη αναδίπλωση του ρόλου των ΗΠΑ. Οι Αμερικανοί πολιτικοί σχεδιαστές πόνταραν σε ένα σενάριο τύπου Μιλόσεβιτς, αλλά όπως προμηνύουν οι πρόσφατες δηλώσεις, στην περίπτωση της Λιβύης το εγχείρημα έχει πολύ περισσότερες πιθανότητες να αποτύχει.


ΕΨ